පණු කරඳ
(Crudia zeylanica)
ශ්රී ලංකාවට ආවේණික පණු කරඳ ශාකය ‘Fabaceae’ ශාක කුලයට අයත් ප්රමාණයෙන් විශාල ගසකි. මුලින්ම 1861 දී කළුතර ගල්පාත ප්රදේශයෙන් එකතු කර ඇත. නමුත් 1911 න් පසු මෙම විශේෂය ඇති බවට වාර්තා නොමැති වූ බැවින් 2012 ශ්රී ලංකා ජාතික රතු දත්ත ලැයිස්තුවේ වඳවී ගිය විශේෂයක් (EX) ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. තවද සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂණ ආඥාපනත යටතේ ආරක්ෂිත විශේෂයක් ලෙසද ලැයිස්තුගත කර ඇත.

කඩවත සිට කුරුණෑගල දක්වා මධ්යම අධිවේගී මාර්ගයේ දුර්ලභ ශාක විශේෂ 03ක සංරක්ෂණ කටයුතු සිදු කරන අතරතුර 2019 වසරේ දාරළුව ප්රදේශයෙන් Crudia zeylanica නැවත හැඳින ගැනීමෙන් පසු 2020 ශ්රී ලංකාවේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ශාක පිළිබඳ ජාතික රතු දත්ත ලැයිස්තුවේ දැඩිලෙස වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂයක් (CR) ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. සාමාන්යයෙන් ගවේශනය නොවන ස්ථානවල පිහිටීම නිසා නොසලකා හැර ඇති ස්ථානවලින් නැවත සොයා ගැනීම හා ඒ ඔස්සේ ප්රචාරණය වැඩිදියුණු කිරීම මඟින් සුදුසු ස්ථාන වෙත නැවත හඳුන්වාදී විතැන් සංරක්ෂණය හා ස්ථානීය සංරක්ෂණය බල ගැන්වීම උද්භිද උද්යාන මඟින් මේ වන විටත් සිදුකර ඇත.
සංස්කරණය – ආචාර්ය අචලා අත්තනායක ,
ජායාරූප -බි ගොපල්ලව
ලබන සතියේත් රාජකීය උද්භිද උද්යානයෙන් මෙවැනිම වටිනා ශාකයක් ්පිළිබද ලිපියක් බලාපොරොත්තු වන්න-නිමල් රාජපක්ෂ-